İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Ve Belirtileri Nelerdir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları ve Belirtileri Nelerdir?
Uzm. Dyt. Hande M.
20.11.2023

İnflamatuar bağırsak hastalıkları (İBH), bağırsakları etkileyen kronik bir iltihaplanma durumunu ifade eder. İnflamatuar bağırsak hastalıkları genellikle ülseratif kolit ve Crohn hastalığı olmak üzere iki ana türde görülebilir. İnflamatuar bağırsak hastalıklarının belirtileri arasında karın ağrısı, ishal, ateş, yorgunluk, kilo kaybı, kanlı dışkılama ve iştah kaybı gibi semptomlar yer alabilir. İnflamatuar bağırsak hastalıkları, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi bağırsak dokularına saldırarak iltihaplanmasına neden olan bir durumdur ve tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara yol açabilir.1

“İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları ve Belirtileri” adlı yazımızı inceleyerek inflamatuar bağırsak hastalıkları hakkında detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Nedir?

İltihaplı bağırsak hastalığı, bağırsakların kronik bir şekilde iltihaplanmasıyla karakterize edilen bir durumdur. İltihaplı bağırsak hastalıkları, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı olmak üzere iki ana türde görülebilir. Crohn hastalığı, sindirim sisteminin herhangi bir yerinde iltihaplanmaya neden olabilirken, ülseratif kolit sadece kalın bağırsağı etkileyebilir. İltihaplı bağırsak hastalıklarının tam nedeni bilinmemekle birlikte genetik, çevresel faktörler ve bağışıklık sistemi problemleri gibi faktörlerin rol oynayabileceği düşünülebilir.

İltihaplı bağırsak hastalığı, karın ağrısı, ishal, kilo kaybı, yorgunluk, ateş, kanlı dışkılama ve iştah kaybı gibi belirtilerle kendini gösterebilir. İltihaplı bağırsak hastalığı, yaşam boyu devam eden bir durum olup, tedavi genellikle semptomları kontrol etmeye yönelik olabilir ve ilaçlarla, beslenme değişiklikleriyle veya cerrahi müdahaleyle yönetilebilir.1,2

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Nedir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Çeşitleri Nelerdir?

İnflamatuar bağırsak hastalıkları, sindirim sistemi üzerinde kronik inflamasyona neden olan durumu ifade edebilir. İltihaplı bağırsak hastalıklarının en yaygın iki türü şunlardır:1

Ülseratif Kolit

Ülseratif kolit, kalın bağırsak (kolon) ve rektumu etkileyen bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Genellikle rektumda başlayarak ve kalın bağırsağın farklı bölgelerine doğru yayılabilir. Bir iltihaplı bağırsak hastalığı olan ülseratif kolitin belirtileri arasında karın ağrısı, ishal, kanlı dışkı, kilo kaybı ve yorgunluk yer alabilir.1,2

Crohn Hastalığı

İltihaplı bağırsak hastalığının diğer bir türü olan Crohn hastalığı, sindirim sisteminizin herhangi bir yerinde sorunlara neden olabilen ve inflamasyon (iltihap) oluşturan bir durumdur. En sık olarak ince bağırsaklarda ve kalın bağırsağın alt kısmında görülebilir, ağızdan makata kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebilir. İltihaplı bağırsak hastalığının bir türü olan Crohn hastalığının belirtileri arasında karın ağrısı, ishal, kilo kaybı, ateş, yorgunluk ve bazen anüs çevresinde fistüller (anormal bağlantı yolları) oluşumu yer alabilir.2

İltihaplı bağırsak hastalıklarının nedenleri tam olarak bilinmeyebilir. Genetik, çevresel ve bağışıklık sistemi ile ilgili faktörlerin etkili olduğuna inanılabilir. İnflamatuar bağırsak hastalığı tedavisi genellikle semptomların kontrolüne yönelik olabilir ve ilaçlar, diyet değişiklikleri ve bazen cerrahi müdahale içerebilir. İnflamatuar bağırsak hastalığının tedavi planı hastanın belirtilerine, hastalığın şiddetine ve yayılımına göre belirlenebilir. Bu nedenle iltihaplı bağırsak hastalığı tanısı konmuş olan kişilerin bir gastroenterolog gözetiminde düzenli olarak takip edilmesi ve tedavi planlarını uzmanlarıyla birlikte belirlemesi önemli olabilir.1,2

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Çeşitleri Nelerdir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

İnflamatuar bağırsak hastalıkları belirtileri kişiden kişiye değişebilir ve hastalığın tipi (ülseratif kolit veya Crohn hastalığı) ile hastalığın yerleşim yeri ve şiddeti gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. İnflamatuar bağırsak hastalığı belirtileri, bağırsak enfeksiyonu belirtileri, geçirgen bağırsak sendromu belirtileri ile benzerlik gösterebilir.

Genel olarak inflamatuar bağırsak hastalıkları belirtileri şunlar olabilir:

Karın Ağrısı ve Kramp

İltihaplı bağırsak hastalıklarının en yaygın belirtilerinden biri karın ağrısı olabilir. Genellikle karın alt bölgesinde yer alır ve kramp şeklinde meydana gelebilir.

İshal

İnflamatuar bağırsak hastalığı belirtisi olan ishal, sulu, kanlı veya mukuslu dışkı ile karakterize olabilir. İshal, inflamatuar bağırsak hastalığı belirtilerinden biridir ve bazen ani olarak ortaya çıkabilir.

Kanlı Dışkı

İltihaplı bağırsak hastalığı olan bireylerde görülen bir diğer belirti, dışkının kan ile karışık olması olabilir. Bu, ülseratif kolit gibi hastalıklarda sıkça görülebilir.

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kilo Kaybı

İltihaplı bağırsak hastalıkları genellikle iştah kaybına ve kilo kaybına neden olabilir. Bu belirti özellikle hastalığın şiddetli olduğu durumlarda ortaya çıkabilir.

Yorgunluk ve Halsizlik

İnflamatuar bağırsak hastalıkları belirtileri arasında yorgunluk yer alabilir. İnflamatuar bağırsak hastalığı, vücudu sürekli olarak enerji harcamaya zorladığından bu durum ortaya çıkabilir.

Ateş

İnflamatuar bağırsak hastalığı olan bireylerde, vücut ateşinin yükselmesi yaygın bir belirti olabilir. Bu, vücuttaki inflamasyonun bir tepkisi olarak ortaya çıkabilir.

Anemi

İnflamatuar bağırsak hastalığı nedeniyle oluşan kan kayıpları anemiye yol açabilir. Anemi belirtileri arasında halsizlik, soluk cilt, baş dönmesi ve nefes darlığı yer alabilir.

Eklem Ağrısı

İltihaplı bağırsak hastalıkları bazen eklem iltihaplarına neden olabilir, bu da eklem ağrısına ve şişliğine yol açabilir.

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Deri Problemleri

Ciltte döküntüler, ülserler veya iltihaplanmış bölgeler gibi deri problemleriyle meydana gelebilir.

Göz Problemleri

İltihaplı bağırsak hastalıkları, gözlerde kızarıklık, ağrı veya tahriş gibi semptomlara neden olabilir.

Tüm bu belirtiler iltihaplı bağırsak hastalığı varlığının bir göstergesi olabilir. Ancak bu belirtiler ciddi sağlık sorunlarından da kaynaklanabilir. Erken teşhis ve tedavi, iltihaplı bağırsak hastalığı semptomlarını kontrol etmeye ve hastalığın ilerlemesini sınırlamaya yardımcı olabilir.1,2,3

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

İltihaplı bağırsak hastalığı tanısı koymak için genellikle bazı testler ve prosedürler uygulanabilir. Tanı koymak için aşağıdakiler uygulanabilir:

Tıbbi Geçmiş ve Fizik Muayene: Hekim, iltihaplı bağırsak hastalığı tanısı koyabilmek için öncelikle semptomlarınızı ve tıbbi geçmişinizi değerlendirebilir. Ayrıca fiziksel muayene yaparak karın bölgesinde hassasiyet, şişlik veya diğer belirtileri kontrol edebilir.

Kan Testleri: Kan testleri, vücutta inflamasyon belirtileri, anemi (kansızlık) ve diğer olası sağlık sorunları hakkında bilgi verebilir. CRP (C-reaktif protein) ve sedimantasyon hızı gibi belirteçler iltihaplı bağırsak hastalığı varlığını işaret edebilir.

Dışkı Testleri: Dışkı örnekleri, dışkıda kan veya enfeksiyon belirtileri gibi iltihaplı bağırsak hastalığı belirtilerini araştırmak için incelenebilir.

Endoskopi ve Kolonoskopi: Endoskopi, ince bir tüp içeren bir kamera ile sindirim sisteminin içini incelemek için kullanılabilir. Kolonoskopi ise kalın bağırsak ve rektumu incelemek için kullanılabilir. Bu testler sırasında hekim, inflamasyon, ülserler veya diğer belirtiler açısından bağırsak dokularını gözlemleyebilir ve gerektiğinde doku örnekleri (biyopsi) alabilir. Endoskopi ve kolonoskopi, iltihaplı bağırsak hastalığı varlığının araştırılması için önemli tanı yöntemlerinden olabilir.

Görüntüleme Testleri: Bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya ultrason gibi görüntüleme testleri, iltihaplı bağırsak hastalıkları ve diğer olası komplikasyonları değerlendirmek için kullanılabilir.

Kapsüllü Endoskopi: İltihaplı bağırsak hastalığı varlığından şüphelenilen hasta, bu testte bir kapsül yutar. Bu kapsül sindirim sisteminin içinde hareket ederek görüntülenir ve bu görüntüler bir cihaz tarafından kaydedilir. Bu yöntem, iltihaplı bağırsak hastalığı varlığını araştırmak için kullanılabilir.

İltihaplı bağırsak hastalıklarının tanısı koymak genellikle bazı testleri ve uzman değerlendirmesini içerebilir. Bu testler, doğru bir teşhis konulmasına yardımcı olabilir ve uygun tedavi planının oluşturulmasını sağlayabilir. İltihaplı bağırsak hastalıkları tanısının konulması için bir gastroenterolog (sindirim sistemi uzmanı) gibi uzman bir doktordan yardım almak gerekir.1

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Tedavisi Nedir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Tedavisi Nedir?

İnflamatuar bağırsak hastalığı tedavisi, semptomları hafifletmeyi, iltihabı kontrol altına almaya ve hastalığın neden olduğu dokusal hasarı azaltmayı amaçlayabilir. Tedavi genellikle semptomların şiddeti, iltihaplı bağırsak hastalığının tipi ve iltihaplı bağırsak hastalığının yayılımı gibi faktörlere bağlı olarak belirlenebilir. İltihaplı bağırsak hastalıklarının tedavisi multidisipliner bir yaklaşım gerektirebilir ve şunları içerebilir:

İlaç Tedavisi

Anti-iltihap İlaçları: İnflamatuar bağırsak hastalığı ilaçları inflamasyonu azaltmaya yönelik olarak kullanılabilir.

Steroidler: İltihaplı bağırsak hastalığı ilaçlarından olan steroidler, şiddetli ateşlenmeleri kontrol altına almak için kullanılabilir. Fakat uzun süreli kullanımı uzmanlar tarafından tavsiye edilmeyebilir.

Bağışıklık Sistemi Modülatörleri

İltihaplı bağırsak hastalığı ilaçları, bağışıklık sistemi tepkilerini düzenleyerek iltihabı kontrol altına alabilir.

Biyolojik İlaçlar

Bazı biyolojik ilaçlar, belirli bağışıklık sistemi reaksiyonlarını hedef alarak iltihabı azaltabilir.

Diyet ve Beslenme Değişiklikleri

İnflamatuar bağırsak hastalığı beslenme ve ilaçlar ile kontrol altına alınabilir. Belirli yiyecekleri sınırlamak veya kaçınmak, semptomların şiddetini azaltabilir. İshal ve kabızlık yapan yiyeceklerden uzak durulabilir. Özellikle laktoz, kafein, alkollü içecekler ve baharatlı yiyecekler iltihaplı bağırsak hastalıkları semptomlarını tetikleyebilir.

Sıvı ve Elektrolit Dengesi

İltihaplı bağırsak hastalıkları ishale yol açması nedeniyle kaybedilen sıvı ve elektrolitleri yerine koymak önemlidir. Su içme, elektrolit içeren içecekler tüketme ve gerekirse oral rehidrasyon solüsyonları kullanma önerilir.

Cerrahi Müdahale

İltihaplı bağırsak hastalıklarının tedavisinde, ilaç tedavileri etkili olmazsa ve komplikasyonlar gelişirse, cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi olarak etkilenen bağırsak bölümünün çıkarılması, fistül veya abselerin düzeltilmesi gibi prosedürler uygulanabilir.

Stres Yönetimi ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Stres, iltihaplı bağırsak hastalığı semptomlarını tetikleyebilir. Yoga, meditasyon, spor ve yeterli uyku, iltihaplı bağırsak hastalıkları semptomlarını hafifletebilir.

İnflamatuar bağırsak hastalığı tedavisinin planı, hastanın semptomlarına, hastalığın şiddetine ve yayılımına göre özelleştirilebilir. İltihaplı bağırsak hastalıklarının tedavisi, sürekli takibi gerektirebilir. İltihaplı bağırsak hastalığı olan bireylerin, tedavi planlarını bir gastroenterolog (sindirim sistemi uzmanı) ile birlikte belirlemesi önemli olabilir.4

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı ve İrritabl Bağırsak Sendromu Arasındaki Fark Nedir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH) ve İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) arasındaki temel fark, hastalığın neden ve belirtilerinde yatar. İltihaplı bağırsak hastalığı, bağırsakların kronik iltihaplanmasıyla karakterizedir. Bu durum genellikle bağışıklık sistemi tarafından yanlışlıkla kendi dokularına saldırması sonucu ortaya çıkabilir. İBS ise bağırsak hareketliliğindeki anormalliklere ve belirli semptomlara neden olan bir fonksiyonel bağırsak bozukluğu olarak tanımlanabilir. İBS'nin kesin nedeni bilinmemektedir ve inflamasyon içermez; genellikle stres, diyet ve hormonal faktörlere bağlı olabilir.5

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı ve İrritabl Bağırsak Sendromu Arasındaki Fark Nedir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarını Önlemek Mümkün müdür?

İnflamatuar bağırsak hastalıklarını tamamen önlemenin kesin bir yolu yoktur, çünkü hastalığın tam nedeni henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Fakat bazı önleyici tedbirler alınarak inflamatuar bağırsak hastalıkları riski azaltılabilir veya semptomların şiddeti ve sıklığı kontrol altına alınabilir. İltihaplı bağırsak hastalıklarını önlemek için alınabilecek tedbirlerden bazıları şu şekildedir:

  • Sağlıklı bir yaşam tarzı sürmek, lifli gıdaları tüketmek ve bol su içmek sindirim sistemi sağlığını koruyabilir.

  • Düzenli egzersiz yapmak genel sağlığı destekleyebilir ve stresi azaltabilir.

  • Sigara içmemek inflamatuar bağırsak hastalıklarına yakalanma riskini azaltabilir.

  • Stres yönetimi tekniklerini uygulamak, stresin etkilerini azaltarak inflamatuar bağırsak hastalıklarına yakalanma riskini önemli ölçüde azaltabilir.

  • Aşırı alkol ve kafein tüketiminden kaçınmak sindirim sisteminin sağlığını koruyabilir.

  • Ailesinde iltihaplı bağırsak hastalığı öyküsü bulunan kişiler, genetik yatkınlığı değerlendirmek ve düzenli sağlık kontrolleri yapmak için bir hekime başvurabilir.

  • İltihaplı bağırsak hastalığı teşhisi konmuş kişilerin, doktor tarafından reçete edilen ilaçları düzenli olarak kullanmaları ve tedavi planlarına uygun şekilde davranmaları önemli olabilir. Bu, semptomların kontrol altında tutulmasına ve inflamatuar bağırsak hastalıklarının ilerlemesini engellemeye yardımcı olabilir.6

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Ne Kadar Sürede Geçer?

İnflamatuar bağırsak hastalıkları, kronik hastalıklardandır. Kronik hastalıklar genellikle yaşam boyu süren hastalıklardır ve tamamen tedavi edilmeleri zor veya imkansız olabilir. Fakat inflamatuar bağırsak hastalıklarının belirtileri tedavi ile yönetilebilir hale getirilebilir. Bu, semptomların azaltılması, belirtilerin kontrol altına alınması ve hastanın yaşam kalitesinin artırılması anlamına gelebilir.

İnflamatuar bağırsak hastalıklarının seyri kişiden kişiye değişebilir. Bazı insanlar belirli bir dönemde semptomlar yaşar ve ardından uzun bir remisyon dönemine girerken, diğerleri sürekli olarak semptomlarla mücadele edebilir. Tedavi ile semptomların şiddeti azaltılabilir ve belirtiler kontrol altına alınabilir. Böylece hastalar günlük aktivitelerine devam edebilirler.1

Uyarı: Bu metin kullanıcıları konu özelinde objektif bir şekilde bilgilendirme amaçlı yazılmıştır. Hastalık, ilaç kullanımı, hamilelik veya emzirme gibi özel bir durumunuz varsa doktorunuza danışmanız tavsiye edilir.

İçerikler (Gizle-)
  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Nedir?

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Çeşitleri Nelerdir?

    • Ülseratif Kolit

    • Crohn Hastalığı

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

    • Karın Ağrısı ve Kramp

    • İshal

    • Kanlı Dışkı

    • Kilo Kaybı

    • Yorgunluk ve Halsizlik

    • Ateş

    • Anemi

    • Eklem Ağrısı

    • Deri Problemleri

    • Göz Problemleri

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Tedavisi Nedir?

    • İlaç Tedavisi

    • Bağışıklık Sistemi Modülatörleri

    • Biyolojik İlaçlar

    • Diyet ve Beslenme Değişiklikleri

    • Sıvı ve Elektrolit Dengesi

    • Cerrahi Müdahale

    • Stres Yönetimi ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı ve İrritabl Bağırsak Sendromu Arasındaki Fark Nedir?

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarını Önlemek Mümkün müdür?

  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı Ne Kadar Sürede Geçer?

Kaynakça

Önerilen Bloglar